محاسبه‌گر جامع شاخص توده بدنی

۰۱ / محاسبه شاخص توده بدنی — بزرگسالان غیرباردار

وزن را بر حسب کیلوگرم، قد و دور کمر را بر حسب سانتی‌متر وارد کنید. اعداد را به انگلیسی وارد کنید. اطلاعات در مرورگر شما می‌ماند و به سرور ارسال نمی‌شود.

توجه: این ابزار برای آموزش و غربالگری است و جایگزین شرح‌حال، معاینه یا ارزیابی پزشکی نیست. برای کودکان و نوجوانان، بارداری، ورزشکاران با توده عضلانی بالا یا افراد دارای بیماری خاص باید از روش مناسب همان گروه استفاده شود.

۰۲ / تفسیر نتیجه

BMI از تقسیم وزن بر مجذور قد به متر به دست می‌آید. دسته‌بندی زیر برای بزرگسالان کاربرد دارد و به‌تنهایی میزان چربی بدن یا سلامت متابولیک را مشخص نمی‌کند.

• کم‌وزنی: کمتر از ۱۸٫۵ — اگر کاهش وزن ناخواسته، ضعف یا کاهش اشتها دارید، بررسی علت اهمیت دارد.
• محدوده وزن سالم: ۱۸٫۵ تا ۲۴٫۹ — تضمین‌کننده نبود خطر نیست؛ دور کمر و عوامل خطر نیز مهم‌اند.
• اضافه‌وزن: ۲۵ تا ۲۹٫۹ — ارزیابی دور کمر، فشار خون، قند و چربی خون به تعیین خطر کمک می‌کند.
• چاقی درجه ۱: ۳۰ تا ۳۴٫۹ — ارزیابی سلامت و برنامه درمانی فردمحور توصیه می‌شود.
• چاقی درجه ۲: ۳۵ تا ۳۹٫۹ — بررسی بیماری‌های همراه با پزشک اهمیت بیشتری دارد.
• چاقی درجه ۳: ۴۰ یا بیشتر — ارزیابی جامع پزشکی ضروری است.

۰۳ / خودمراقبتی مبتنی بر شواهد — از امروز چه کارهایی می‌توانید انجام دهید؟

تغذیه و رفتار غذایی

• بیشتر از سبزی‌ها، میوه کامل، حبوبات، غلات کامل، مغزها و پروتئین کم‌چرب استفاده کنید.
• نوشیدنی‌های شیرین، تنقلات پرانرژی و غذاهای بسیار فرآوری‌شده را محدود کنید.
• وعده‌ها را با توجه به گرسنگی و سیری تنظیم کنید و بدون حواس‌پرتی غذا بخورید.
• از رژیم‌های افراطی، حذف گروه‌های غذایی بدون دلیل پزشکی و مکمل‌های لاغری نامطمئن پرهیز کنید.

فعالیت، خواب و پیگیری

• به‌تدریج به دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی متوسط در هفته برسید.
• حداقل دو روز در هفته تمرین تقویت عضلات انجام دهید.
• خواب منظم و کافی را در اولویت قرار دهید.
• روند وزن، دور کمر، فشار خون و قند را منظم پیگیری کنید.

۰۴ / دور کمر را هم در نظر بگیرید

نسبت دور کمر به قد یک شاخص ساده و مکمل است.

۰۵ / یک شروع ساده برای چهار هفته آینده

• هفته اول — مشاهده: وزن، دور کمر، غذا، خواب و فعالیت را بدون سرزنش ثبت کنید.
• هفته دوم — یک تغییر: یک تغییر قابل انجام مثل حذف نوشیدنی شیرین.
• هفته سوم — حرکت بیشتر: پیاده‌روی کوتاه و تدریجی.
• هفته چهارم — بازبینی: پیشرفت و موانع را بررسی کنید و ابزار تغذیه را ببینید.

۰۶ / چه زمانی ارزیابی پزشکی اهمیت دارد؟

• کاهش وزن ناخواسته یا سریع، ضعف قابل‌توجه یا تغییر پایدار اشتها دارید.
• دیابت، فشار خون بالا، چربی خون، بیماری قلبی، کبد چرب یا بیماری مزمن کلیه دارید.
• خروپف شدید، خواب‌آلودگی روزانه، درد مفاصل یا محدودیت فعالیت دارید.
• با وجود تلاش مستمر مدیریت وزن دشوار است.
• رابطه شما با غذا زندگی روزمره‌تان را مختل کرده است.

۰۷ / پرسش‌های رایج

۰۸ / منابع و شفافیت علمی

• World Health Organization — Obesity and overweight
• NICE guideline NG246 — Identifying and assessing overweight, obesity and central adiposity
• American Diabetes Association — Standards of Care 2026

ماشین‌حساب Z-Score و صدک رشد کودکان و نوجوانان

سنجش BMI، قد و وزن برای سن ۲ تا ۲۰ سال با جداول مرجع WHO 2006 و WHO 2007 و فرمول LMS. سن ماهگی = سال × ۱۲ + ماه.

فرمول: Z = [(X/M)^L − ۱] / (L×S) و صدک = Φ(Z)×۱۰۰ — مثال: ۸ سال و ۶ ماه = ۱۰۲ ماه

📈 تفسیر بر اساس کات‌آف‌های WHO

Overweight: Z>+1 • Obesity: Z>+2 • Thinness: Z<-2 • Stunting: Height Z<-2

📚 مبانی علمی بخش کودک

• استاندارد رشد WHO 2006: برای ۲۴ تا ۶۰ ماهگی.
• مرجع WHO 2007: برای ۶۱ تا ۲۴۰ ماهگی؛ اضافه‌وزن Z بیشتر از ۱+ و چاقی Z بیشتر از ۲+.
• فرمول LMS: کول ۱۹۹۰ — تبدیل Z به صدک با توزیع نرمال.
• گایدلاین AAP 2023: در ۲ تا ۵ سال دارای اضافه‌وزن فقط تثبیت وزن، نه کاهش وزن.
• وزن برای سن: مرجع معتبر فقط تا ۱۲۰ ماهگی دارد؛ بالاتر از آن نمایش داده نمی‌شود.